برنامهریزی درسی یکی از اجزای حیاتی برای دستیابی به موفقیت تحصیلی است. با این حال، دانشآموزان اغلب با چالشهایی مواجه میشوند که اجرای این برنامهها را دشوار میکند استرس یکی از عوامل عدم اجرای برنامه ریزی تحصیلی دانش آموزان است اما با شناخت و کنترل این عوامل می توان برنامه ریزی را به خوبی پیش برد. در این مقاله، به بررسی برخی از این چالشها و ارائه راهکارهای مناسب برای مقابله با آنها میپردازیم.
دانش آموزان اغلب از اجرا نکردن برنامه های خود دچار نگرانی و پشیمانی می گردند، هر چند که تکرار این موضوع به تدریج به یک عادت تبدیل می شود پس لازم است بدانیم که کدام دلایل، مانع اجرای برنامههای ما میشود.
عوامل موثر در عدم اجرای برنامه ریزی
عدم توجه به نکات گفته شده در ادامه از مهمترین عوامل موثر در این مورد هستند:
1- اهداف و برنامههای غیرواقعی
تعیین اهداف غیرقابل دسترسی یا برنامههای غیرواقعی میتواند باعث شود افراد انگیزه خود را از دست بدهند و در نهایت برنامه را اجرا نکنند. به طور مثال دانش آموزی که توان مطالعاتی او در روز یک ساعت است به یکباره تصمیم میگیرد که روزانه ۶ ساعت مطالعه کند در حالی که برای افزایش ساعت مطالعه باید به یک مدل افزایش تدریجی متناسب با توان جسمی روی آوریم.
هفته اول یک ساعت هفته دوم یک ساعت و نیم هفته سوم دو ساعت و نیم هفته چهارم سه ساعت و نیم هفته پنجم 4ساعت و نیم هفته ششم ۵ ساعت و نیم الی ۶ ساعت.
2- ![عدم اجرای برنامه ریزی درسی با انعطاف نداشتن برنامه ریزی](https://gajafagh.ir/wp-content/uploads/2022/12/Scheduling-flexibility.png)
عدم انعطافپذیری برنامه به این معناست که برنامهریزی به گونهای انجام شود که هیچ گونه تغییر یا تطبیق با شرایط جدید و غیرمنتظره را نپذیرد. این نوع برنامهریزی میتواند باعث ایجاد مشکلات و ناکامی در رسیدن به اهداف شود زیرا به موقعیتها و نیازهای متغیر پاسخ نمیدهد.
فرض کنید دانشآموزی برنامهریزی کرده که هر روز از ساعت 4 تا 6 بعد از ظهر درس بخواند. یک روز، این دانشآموز متوجه میشود که باید برای یک رویداد خانوادگی به خانه یکی از اقوام برود که زمان برنامهریزی شده برای درس خواندن را تحت تأثیر قرار میدهد. اگر برنامه این دانشآموز انعطافپذیر نباشد و او نتواند زمان مطالعه را تغییر دهد، ممکن است کل برنامه درس خواندنش به هم بریزد و نتواند به هدفش برسد. در این حالت، انعطافپذیری میتواند به او کمک کند تا زمان دیگری را برای مطالعه جایگزین کند و همچنان به برنامهاش پایبند بماند.
3- تعارف با دوستان و نزدیکان خویش:
یکی دیگر از دلایل عدم اجرای برنامه ریزی و بی برنامه بودن این است بسیاری از دانشآموزان ما در هنگام اجرای برنامههای خود، با اطرافیان دچار تعارف می شوند. در حالی که می دانند امروز نمی توانند با دوستان خود به گردش و تفریح بپردازند اما با اولین پیشنهاد از طرف آنها ترجیح میدهند برای حفظ دوستی یا به اصطلاح معرفت از اجرای برنامه پرهیز کنند و به خواسته دوستان خود توجه نمایند.
بهتر است که به طور غیر مستقیم برنامه تنظیمی خود را به اطلاع دوستان و اطرافیان نزدیک خود برسانیم ،مثلاً با نصب این برنامه ها در روی دیوار اتاق و کمک گرفتن از خود آنها برای برنامه ریزی .
4- ناهماهنگی در اجرای برنامه:
می تواند مانع اجرای صحیح برنامه و عدم اجرای برنامه ریزی باشد؛ بارها با دانش آموزانی روبرو شدهایم که به دلیل پراکندگی واز هم گسیختگی در برنامههای خود نمیتواند به درستی آن را اجرا کنند. مثلاً یا آن قدر تعداد زیادی درس را در یک روز در نظر گرفتند و یا دروسی را برای مطالعه انتخاب کردند که با هیچ کس از برنامه های کلاسی فردا یا امروز خود هماهنگی ندارد، بنابراین این برنامه حتی در صورت اجرا بازدهی مطلوبی برای آنها نخواهد داشت و موجب عدم اجرای برنامه ریزی میشود .
5- عواطف و احساسات:
بارها شاهد بوده ایم که به دلیل وابستگی های عاطفی دوران جوانی برنامه های مطالعاتی انجام نمی شود مثلاً به راحتی برنامه یک دانش آموز به سبب یک اتفاق ناگوار عاطفی دچار اختلال می گردد و به اصطلاح معروف برای دانش آموز هیچ حس و حالی برای درس خواندن باقی نمی ماند.
مشکلات شخصی مانند اضطراب، افسردگی یا مشکلات سلامتی میتواند باعث عدم تمرکز و کاهش انگیزه برای اجرای برنامهریزی درسی شود.
راهکار: مراجعه به مشاوران مدرسه یا متخصصان سلامت روان میتواند به حل این مشکلات کمک کند. همچنین، تمرینات مدیتیشن و روشهای آرامشبخش نیز میتواند موثر باشد.
6- کمبود انگیزه
یکی از دلایل اصلی عدم اجرای برنامهریزی درسی، کمبود انگیزه است. دانشآموزان ممکن است احساس کنند که مطالب درسی جذابیت کافی ندارند یا اهداف تحصیلی آنها به وضوح مشخص نیست.
پس با تعیین اهداف کوتاهمدت و بلندمدت میتواند به افزایش انگیزه کمک کند. همچنین، استفاده از تکنیکهای تقویت انگیزه مانند پاداشدهی به خود پس از انجام وظایف نیز میتواند موثر باشد.
7- مدیریت زمان ضعیف
این نوع مدیریت زمان ضعیف باعث میشود که وقت دانشآموز به درستی تقسیم نشود و به دروس اصلی توجه کافی نشود. مثلا یک دانشآموز برنامهریزی میکند که هر روز 2 ساعت برای مطالعه تاریخ و 1 ساعت برای مطالعه ریاضی اختصاص دهد. اما او بیشتر وقت خود را صرف فعالیتهای غیرضروری مانند بازیهای ویدئویی یا مرور شبکههای اجتماعی میکند و در نهایت وقت کافی برای مطالعه دروس مهم خود نمیگذارد. نتیجه این است که او با کمبود زمان برای مطالعه مواجه میشود و در امتحانات تاریخ و ریاضی نمرات ضعیفی کسب میکند.
بسیاری از دانشآموزان در مدیریت زمان خود دچار مشکل هستند، که منجر به اجرای ناکامل برنامهریزی درسی میشود. استفاده از تکنیکهای مدیریت زمان مانند جدول زمانی یا نرمافزارهای مدیریت وظایف میتواند کمککننده باشد. همچنین، تعیین اولویتها و تمرکز بر وظایف مهمتر نیز میتواند موثر واقع شود.
8- فشارهای خارجی
فشارهای خارجی میتوانند به طور قابل توجهی بر عدم اجرای برنامهریزی درسی تأثیر بگذارند. این فشارها شامل الزامات و توقعات از طرف والدین، معلمان، یا حتی فعالیتهای اجتماعی و خانوادگی هستند که میتوانند زمان و انرژی لازم برای تحصیل را تحت تأثیر قرار دهند.
مثلاً اگر والدین او از او بخواهند هر روز بعد از مدرسه به خرید خانه برود یا به مراقبت از خواهر و برادر کوچکترش کمک کند، این مسئولیتهای اضافی میتواند باعث کاهش زمان مطالعه او شود و اجرای برنامه درسی را دشوار کند.
این فشارها میتوانند باعث ایجاد استرس و کاهش تمرکز دانشآموز شوند و منجر به عدم تحقق اهداف برنامهریزی شده شوند.
9- عدم حمایت خانواده
عدم حمایت خانواده میتواند تأثیر زیادی بر عدم اجرای برنامهریزی درسی دانشآموزان داشته باشد. حمایت خانواده شامل فراهم کردن محیط مناسب برای تحصیل، تشویق و انگیزهبخشی، و کمک به مدیریت زمان و برنامهریزی است. نبود این حمایت میتواند مشکلات زیادی را برای دانشآموزان ایجاد کند.
ارتباط موثر با اعضای خانواده و درخواست کمک و حمایت میتواند به بهبود این وضعیت کمک کند. همچنین، ایجاد فضایی که در آن خانواده به اهمیت تحصیل دانشآموزان پی ببرد نیز ضروری است.
10- فقدان مهارتهای مطالعه
فقدان مهارتهای مطالعه به معنای عدم داشتن تکنیکها و استراتژیهای مؤثر برای یادگیری و مرور مطالب است. این مشکل میتواند منجر به کارآمد نبودن مطالعه و عدم اجرای برنامهریزیهای درسی شود.
فقدان مهارتهای مطالعه میتواند به مشکلاتی مانند کمبود تمرکز، عدم یادآوری مطالب، و کاهش بهرهوری منجر شود. آموزش و بهبود مهارتهای مطالعه، مانند تکنیکهای یادگیری فعال، مدیریت زمان مطالعه، و استفاده از روشهای مرور موثر، میتواند به دانشآموزان کمک کند تا برنامهریزیهای خود را بهتر اجرا کنند.
11- بیش از حد مشغول بودن
مشغلههای زیاد و فعالیتهای خارج از مدرسه نیز میتواند مانع از اجرای برنامهریزی درسی شود. بنابراین ایجاد تعادل بین فعالیتهای درسی و غیر درسی و برنامهریزی مناسب برای وقت آزاد، میتواند به بهبود این وضعیت کمک کند. همچنین، تمرکز بر فعالیتهای مهمتر و حذف فعالیتهای غیرضروری نیز موثر است.
12- ناآگاهی از اهمیت برنامهریزی
بسیاری از دانشآموزان از اهمیت برنامهریزی درسی آگاه نیستند و نمیدانند که چگونه میتواند به موفقیت تحصیلی آنها کمک کند. آموزش و آگاهیبخشی در مورد اهمیت برنامهریزی درسی و تأثیرات مثبت آن بر موفقیت تحصیلی میتواند به بهبود این وضعیت کمک کند. برگزاری جلسات آموزشی و استفاده از منابع مختلف نیز موثر است.
13- فقدان منابع مناسب
عدم دسترسی به منابع مناسب مانند کتابها، مواد آموزشی و ابزارهای دیجیتال نیز میتواند مانع اجرای برنامهریزی درسی شود. استفاده از منابع آنلاین و کتابخانهها، و همچنین بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین میتواند به رفع این مشکل کمک کند. علاوه بر این، درخواست کمک از معلمان و همکلاسیها نیز میتواند مفید باشد.
نتیجهگیری
پس اجرای موفق برنامهریزی درسی، نیازمند آگاهی و مدیریت مناسب از سوی دانشآموزان است. با شناسایی چالشها و استفاده از راهکارهای مناسب، میتوان به بهبود وضعیت تحصیلی و دستیابی به موفقیتهای بزرگتر دست یافت. از این رو، اهمیت توجه به این عوامل و تلاش برای رفع آنها نباید نادیده گرفته شود.
در این مقاله دلایل عدم اجرای برنامه ریزی را بررسی کردیم. اگر می خواهید برنامه ریزی اصولی برای مطالعه ی خود داشته باشید باید راهکار های مدیریت زمان را بشناسید و به طور دقیق و منظم آن ها را اجرا کنید.
امیدواریم در جهت عدم اجرای برنامه ریزی، توانسته باشیم به شما کمک شایانی کرده باشیم.
گرد آورنده مطالب: سرکار خانم سمیه سالمی
همین حالا با آفاق
غیر ممکن ها را انتظار داشته باشید با ما
اگر می خواهید در مسیر تحصیلی خود، پایدار و با ثبات باشید، با موسسه ی آموزشی آفاق همراه باشید. در تیم آفاق، اساتید و مشاوران برجسته و با سابقه ای حضور دارند که سالیان متمادی مشغول به تدریس هستند. شما با حضور در موسسه ی آفاق می توانید پیشرفت خود را به طور چشمگیر مشاهده کنید.